Home Zanimljivosti BIO JE JEDAN OD NAJVEĆIH, ZATVARAN I PROTJERIVAN: Neustrašivi komandant na neprijatelje je jurišao prvi, a poginuo je junački na Sutjesci i ušao u legendu

BIO JE JEDAN OD NAJVEĆIH, ZATVARAN I PROTJERIVAN: Neustrašivi komandant na neprijatelje je jurišao prvi, a poginuo je junački na Sutjesci i ušao u legendu

6 min read
0
0
185
--

Junak naše današnje priče je odvažni Crnogorac, narodni heroj i junak NOB-a Sava Kovačević.

Rodio se je 1905. godine u selu Nudolu kraj Nikšića. Jedno vrijeme radio je u rudniku Trepča, a onda i u Beogradu u štampariji novina „Vreme“.

Bio je protjeran iz Beograda, pa se vratio u rodni kraj i zaposlio kao šumarski radnik.

Član Komunističke partije Jugoslavije postao je 1925. godine. Do izbijanja Drugog svjetskog rata bio je pročelnik ćelije, član i tajnik Mjesnog komiteta KPJ za Grahovo, član Okružnog odbora KPJ za Nikšić i član Pokrajinskog komiteta KPJ Crne Gore.
Zbog komunističkih aktivnosti hapšen je više puta, a suđeno mu je pred Sudom za zaštitu države.

Nakon okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine, Sava je kao član Okružnog odbora KPJ za Nikšić, sudjelovao u pripremi Trinaestojanuarskog ustanka. Prva velika akcija protiv talijanskih okupatora na teritoriju Grahova bila je izvedena pod njegovim rukovodstvom.

Tada je savladana talijanska posada od oko 80 vojnika i oslobođeno Grahovo.

U jesen 1941. godine Glavni štab NOP odreda za Crnu Goru i Boku ga je imenovao za komandanta Nikšićkog partizanskog odreda, koji je ubrzo narastao na deset bataljona. Istovremeno s razvojem ustanka u Crnoj Gori, Sava je vojno-politički rad svojih jedinica usmjerio prema istočnoj Hercegovini i Dubrovniku. U januaru 1942. godine, bio je formiran Operativni štab za Hercegovinu, na čijem se čelu nalazio Sava Kovačević koji je imao zadaću koordinirati borbe crnogorskih i hercegovačkih jedinica. U aprilu je bio imenovan za člana Glavnog štaba NOP-a odreda Crne Gore i Boke, a u maju iste godine izabran je za člana Vrhovnog štaba NOP-a i DV-a Jugoslavije.

Kada je 12. juna 1942. godine formirana Peta proleterska crnogorska udarna brigada, Kovačević je postao njen prvim komandant. Tokom bitke na Neretvi, brigada je sudjelovala u borbi za Prozor, tenkovskoj bici za Ostrožac, napadu na Konjic, te bitkama u dolini Neretve, koje su imala veliki značaj za spas ranjenika.

Nakon što je prešla Neretvu, brigada je vodila teške borbe na lijevoj obali Neretve, radi zauzimanja i obrane Nevesinja, na Planoj, Javorku i Bioču. Sava je zapovijedao brigadom u oštrim borbama na pravcu Nikšić-Šavnik, na Komarnici i na Durmitoru, što je usporilo nadiranje višestruko jačih njemačko-talijanskih snaga.

U najtežem periodu bitke na Sutjesci, juna 1943. godine, Sava je bio postavljen za komandanta Treće udarne divizije koja je bila zaštitnica Glavne operativne grupe, sa zadatkom zaštite glavne bolnice i proboja iz okruženja. U desetodnevnim borbama pod Savinom komandom, divizija se borila s neprijateljem koji je bio gotovo dvadeset puta brojniji, pokušavajući spasiti ranjenike i probiti se iz obruča.

U teškim borbama 11. i 12. juna na Vučevu, pod Maglićem, kod Borovna, na desnoj obali rijeke Sutjeske, odbijeni su snažni udari neprijatelja i spašena bolnica. Glavne snage divizije su pošle u opći napad na lijevoj obali Sutjeske. Divizija je uspjela potisnuti neprijatelja, ali nije slomila njegov otpor na padinama Ozrena, Lastve i Kazana. U najkritičnijem trenutku, Sava je odlučio da se novim jurišem izvrši proboj. S Pratećom četom i grupom kurira izbio je u prvi streljački stroj, naredio juriš, te pucajući iz puškomitraljeza pošao naprijed. Pao je pokošen neprijateljskim rafalima.

Crnogorski junak, opjevan u pjesmama, poginuo je na današnji dan 1943. godine na Sutjesci, a Odlukom Vrhovnog štaba NOV-a i POJ-a, 6. jula iste godine, među prvim borcima proglašen je za narodnog heroja.

izvor: (SB)

Facebook Komentari

Komentara

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *